Համաժողովրդական շարժման դաշտը որեւէ մեկի մենաշնորհը չէ 

"Ժամանակ"-ի զրուցակիցը Հայ կամավորականների համախմբում նախաձեռնության ղեկավար Ժիրայր Սեֆիլյանն է:

- Պարոն Սեֆիլյան, Դուք ներկա չէիք ՀԱԿ-ի ակտիվի վերջին հավաքին, թեեւ հրավիրված էիք: Ի՞նչն էր պատճառը:

- Ճիշտն ասած ես նախօրոք այդ օրը պլանավորված կարեւոր գործ եմ ունեցել եւ չեմ կարողացել այդ գործին  գնալ: Ես սովոր չեմ տարաձայնությունները ժեստերով հայտնել, դրանք փոխանցում եմ ուղղակի եւ եթե պետք լինի, նաեւ հրապարակայնորեն: 

- Դուք լրջորեն քննադատել եք Լ. Տեր-Պետրոսյանի վերջին ելույթը, մասնավորապես, նրա ԼՂ խնդրի կարգավորման փիլիսոփայությունը: Ի՞նչն է փոխվել, որ որոշեցիք հրապարակային քննադատությամբ հանդես գալ:

- Ճիշտն ասած առաջին անգամը չէ, որ հրապարակայնորեն մեր տարաձայնությունը հայտնում ենք, սակայն այս անգամ, կարծում եմ, նա խախտեց համաժողովրդական շարժման սկզբունքները եւ նաեւ արցախյան հարցում պարտվողական դիրքերից հանդես եկավ: Ես համարում եմ, որ առավելեւս  Լ. Տեր-Պետրոսյանի մակարդակի քաղաքական բարձր գործիչն իրավունք չունի պարտվողականություն քարոզելու: Եթե անգամ դա ինչ-որ պահի արտաքին քաղաքական իմաստով մանեւրելու նպատակով է արվում, որը կարող է ինչ-որ հաջողության բերել, ապա դրա ներքին վնասը ես շատ մեծ եմ համարում եւ կարծում եմ, որ դա չպետք է արվեր առաջին նախագահի կողմից: Ներքին վնաս ասելով ես նկատի ունեմ այն, որ այդ ելույթներն ազդում են հայ մարդու ոգու անկման վրա: 

- Քանի որ Շարժման հիմնական նպատակն իրագործված չէ, արդյո՞ք ժամանակավրեպ չի քննադատել միմյանց` Կոնգրեսի ներսում:

- Քանի որ համաժողովրդական շարժման գլխավոր նպատակը կյանքի կոչելը շատ ուշացավ, կարծում եմ, բնական է, որ պարբերաբար տարաձայնություններ պետք է լինեն ու խորանան, որովհետեւ մենք մեր նպատակը ոչ միայն չենք իրագործել, այլ նույնիսկ, այսօրվա մեր ընդդիմությունն իր ընտրած մարտավարությամբ չի էլ մոտենում դրան: Քննադատությունը ես վատ բան չեմ համարում, եթե քննադատողն անկեղծ է եւ նրա նպատակն, իրոք, ինչ-որ բան դեպի լավը ուղղելն է: Այսօր, ցավոք, ընդդիմության ղեկավարությունը սխալ ուղիով է գնում:  

- Դուք հայտարարում եք, թե, հավատարիմ եք մնում Շարժման սկզբունքներին: Այդքան քննադատությունից հետո ի՞նչն է Ձեզ պահում Կոնգրեսում:

- Մենք երբեք Կոնգրեսը չենք համարել որպես միաձույլ մարմին, այդ դաշտը համարել ենք այն տեղը, որտեղ ամենաանկեղծ ձեւով փորձել ենք պայքարել բռնատիրական ռեժիմի դեմ: Լ. Տեր-Պետրոսյանի վերջին ելույթը ես գնահատում եմ որպես շեղում համաժողովրդական շարժման սկզբունքներից, ուստի նրանք ովքեր համամիտ են ելույթի բովանդակության հետ, ավելի ճիշտ կլինի, որ նրանք լքեն համաժողովրդական շարժման դաշտը: Կրկին անգամ հավաստում եմ, որ "Հայ կամավորականների համախմբում"-ը հավատարիմ է մնում Շարժման սկզբունքներին եւ Շարժման հետեւանքով ձեւավորված տասնյակ հազարավոր հայ քաղաքացիների միակամությունը մենք երբեք չենք խաթարելու: Մենք եղել ենք դիմադրող ժողովրդի կողքին եւ մնալու ենք մինչեւ վերջ: Համաժողովրդական շարժման դաշտը որեւէ մեկի մենաշնորհը չէ եւ մենք այդ դաշտից երբեք դուրս չենք գալու: 

- Թեեւ առաջին նախագահին մեղադրում եք պասիվության մեջ, սակայն երբ ինքներդ փորձում եք բողոքի ակցիաներ կազմակերպել, դրանց շատ քիչ մարդ է մասնակցում: Արդյո՞ք դա չի նշանակում, որ նա ճիշտ է, երբ ակտիվ գործողությունների չի դիմում:

- "Միացում" նախաձեռնությունը երբեք իր առաջ խնդիր չի դրել վերածվել ժողովրդին առաջնորդող քաղաքական միավորի, ուստի մենք այդ ակցիաներին հնարավորինս մեծ քանակ ապահովելու խնդիր չենք դրել: Սակայն վերջերս մենք նախաձեռնել ենք "Սարդարապատ" անունով մի շարժում, որտեղ առաջին անգամ  մեր տեսակը հավակնություն է ներկայացնում ժողովուրդ առաջնորդելու: Այ, երբ այդ շարժումը ձեւավորվի եւ նրա ընթացքը ձախողվի, այն ժամանակ, միգուցե Դուք ճիշտ կլինեիք: Ես "մեր տեսակ" ասելով նկատի ունեմ այն մարդկանց, ովքեր անկեղծ են, սիրում են իրենց ժողովրդին, պատրաստ են գնալ զոհողության ընդհանուրի համար, վճռական են ու հանդուգն: Եթե նման մարդկանց կարողացանք համախմբել, ես չեմ կասկածում "Սարդարապատ" շարժման հաջողությանը, որի նպատակն է հնարավորինս շուտ երկրի ներսում ձեւավորել բարոյական ռեժիմ:  

- Այսինքն Դուք ուզում եք Կոնգրեսի փոխարեն նոր շարժո՞ւմ ստեղծել:

- Մենք արդեն շատ ենք համբերել եւ եկել է ժամանակը, երբ այլեւս չենք կարող ձեռքներս ծալած նստել եւ պետք է անցնել ակտիվ գործշողությունների: Եթե կարող ենք մեր երկրում ինչ-որ բան դեպի լավը փոխել, դա մենք անելու ենք: Իսկ այս ընթացքում, այնպես պետք է գործենք, որ համաժողովրդական շարժման կողմնակից տասնյակ հազարավոր մարդկանց միակամությունը պահպանվի: Այստեղ երկվություն կամ հակասություններ պետք չի փնտրել. ով հաջողեց նշանակետին խփել, մյուսը թող օգնողի դերում լինի: Մեր խնդիրը այս ռեժիմը հնարավորինս շուտ տապալելն է, որը օր-օրի այլասերում է մեր ժողովրդին եւ ստիպում լքել հայրենիքը:  

- Ի՞նչ եք հասկանում ակտիվ գործողություններ ասելով:

Մի փոքրիկ օրինակ բերեմ: Հակառակորդը փորձում է մեզ վախեցնել բանտարկություններով, որին մենք պետք է պատասխանեինք ոչ թե քաղբանտարկյալների ազատման գործը դարձնելով առաջին նպատակ, մոռանալով գլխավոր խնդիրը, այլ պետք է գնայինք բանտերը մեզնով լցնելով: Մենք կարող էինք հազարավոր մարդկանցով այնպիսի արարքներ գործել, որ իշխանությունը ստիպված լիներ մեզ ձերբակալելու: Ես վստահեցնում եմ, որ այս ռեժիմը 1000 քաղբանտարկյալ չէր կարող մարսել եւ փլուզվելու էր:  

- Ձեզ համար Հայ Դա՞տն է ավելի կարեւոր, թե ժողովրդավարությունն ու  պետությունը:

Ոչ ժողովրդավարությունը պետք է վերածվի նպատակի, ոչ էլ` Հայ Դատը: Երկուսն էլ համարում եմ միջոց` ստեղծելու հայկական մի պետություն, որտեղ պետք է իշխի բարոյականությունը, որտեղ օրենքները պետք է բխեն աստվածային օրենքներից եւ որտեղ հնարավորինս բարեկիրթ կյանքը պետք  է դառնա ամեն հայ մարդու, քաղաքացու առօրյան: Սա է ինձ համար գլխավոր նպատակը, իսկ մնացածը միջոցներ է: Եթե այսօր խոսքը գնում է Արեւմտյան Հայաստանի հարցում պահանջատեր լինել-չլինելու մասին, ապա եկել է ժամանակը ձեւավորելու Արեւմտյան Հայաստանի աքսոր խորհրդարան ու կառավարություն, որի դրոշի ներքո պետք է համախմբվի ողջ Սփյուռքը: Այսօրվա մեր պետությունը պետք է համագործակցելով Արեւմտյան Հայաստանի աքսոր կառավարության հետ, հետապնդի Հայ Դատը, որի պարագայում ամբողջ հարվածն իր վրա վերցնելու խնդիր չի լինի: Այսօր պետք է ներդաշնակություն գտնել պրագմատիզմի եւ ռոմանտիզմի միջեւ, որովհետեւ 100 տոկոսանոց պրագմատիզմը նման է ցինիզմի: Ոչ այս ծայրահեղությունն է ճիշտ, ոչ` այն: 

 Արթուր Խեմչյան