ՄԵՐ ՇԱՐՔԵՐԸ ԿՈՒՌ ԵՆ, ԾՈՒՌ ԵՆ

 ՄԵՐ ԲԱՆԱԿԸ ՄԱՐՏՈՒՆԱԿ Է, ՔԱՆԻ ՈՐ
ՊԱՅՔԱՐԻ ՈԳԻ ԿԱ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ

Հունվարի 28-ին պաշտոնապես նշվում է հայոց բանակի 18 ամյակը: Մի շարք արարողություններ ու միջոցառումներ են նախատեսված այսօր, որոնց, իհարկե, հրավիրված են եւ կմասնակցեն միայն մարդիկ, որոնք իշխանությունների կողմից չեն ընկալվում որպես այլախոհներ: Ինչեւէ, մենք բլից զրույցներ ունեցանք նախկին ու ներկա զինվորականների հետ` փորձելով հասկանալ, թե ինչ են մտածում նրանք 18 տարեկան մեր «չափահաս» բանակի մասին:

ՀԱԿ անդամ, «Արաբկիր» ջոկատի հրամանատար, երկրապահ
ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

- Եթե առաջիկայում պատերազմ լինի, մեր բանակն ընդունա՞կ է դիմակայելու:

- Կարծում եմ` ընդունակ է, քանի որ չկա դիմացը հակառակորդ, ուստի մենք շատ ուժեղ ենք:

- Իսկ այսօրվա բանակում տիրող բարոյահոգեբանական մթնոլորտի մասին ի՞նչ կասեք:

- Այսօր հասարակությունում տիրող իրավիճակը, քաղբանտարկյալների առկայությունը չեն կարող չազդել բանակի վրա, քանի որ այնտեղ էլ մեր երեխաներն են, մեր եղբայրները:

- Այսօր ի՞նչ տրամադրությամբ եք գնալու Եռաբլուր:

- Բարձր տրամադրությամբ, քանի որ ես ոչ թե ինձ համարում եմ ՊՆ-ն ստեղծողներից մեկը, այլ այդպիսին կամ: Գնալու եմ տոնելու նաեւ իմ բանակի տոնը: Այցելելու եմ իմ ընկերներին` Եռաբլուրում:

- Պաշտոնական միջոցառումներին Ձեզ հրավիրե՞լ են:

- Ոչ: Անկեղծ ասած: ԵԿՄ-ն է ինձ կանչել եւ դա արդեն բավական է:

Քաղբանտարկյալ
ՍԱՍՈՒՆ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ

- Պարոն Միքայելյան, իհարկե դժվար է Ձեր կարգավիճակում խոսել հայոց բանակի մասին, քանի որ արդեն մոտ երկու տարի է, կտրված եք քաղաքացիական, զինվորական կյանքից: Այնուամենայնիվ, ի՞նչ եք մտածում հայկական բանակի մարտունակության մասին:

- Հայկական բանակը Վազգեն Սարգսյանի զավակն է եւ իրավունք չունի կորցնելու իր մարտունակությունը: Այն Վազգենի, որը հայի ձեռքով թուրքից դաժան սպանվեց ու դարձավ նահատակ: Մենք նրա հետ ենք գնացել պատերազմ եւ գնացել ենք ինքնակամ: Վստահ եմ, որ չնայած բոլոր-բոլոր խնդիրների, էլի մեր ժողովրդի ոգին չի կոտրվել: Հայտնի օրինաչափություն է, որ բանակի մարտունակությունը գալիս է նաեւ ժողովրդից: Ճիշտ է, այսօր ժողովուրդը մի տեսակ հիասթափված է ու հուսալքված` համատարած անարդարություններից, բայց դա չպետք է որեւէ կապ ունենա բանակի ու դրա մարտունակության հետ: Չի կարելի նվնվալ, քանի որ այստեղ ազգի հարց է, անհատների հարց չէ: Երկրի, պետության, անկախության, իրենց կյանքը զոհասեղանին դրած տղերքի հարցն է: Մենք այսօր պետք է այնպես անենք, որ նրանց զոհվելը իմաստ ունենա: Այնպես որ, մենք իրավունք չունենք այլ բան մտածելու:

- Եթե, Աստված մի արասցե, պատերազմ լինի, Դուք այս ամենից հետո, ինչ արեցին Ձեր նկատմամբ, նորից կգնա՞ք մարտի դաշտ:

- Ես հիմա էլ եմ պատրաստ: Այստեղից: Ես խնդիր չունեմ: Հաստատ գնալու եմ` նույնիսկ եթե ինձ այդ ընթացքում էլ կալանավորված պահեն: Մեր զորավարը սպարապետն է եղել: Եւ եթե պատերազմ լինի, էլի վազգենյան ոգով կգնանք ու կկռվենք: Մենք հայրենիքի համար ենք պատերազմել, այլ ոչ թե անձերի, իսկ հայրենիքից չեն նեղանում:


ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար, ԱԺ պատգամավոր
ԱՐԹՈՒՐ ԱՂԱԲԵԿՅԱՆ

- Պարոն Աղաբեկյան, մասնագիտական ի՞նչ գնահատական կտաք այսօրվա հայկական բանակին:

- Զինված ուժերի գնահատման չափորոշիչներից ամենակարեւորը հետեւյալն է. յուրաքանչյուր տարի զինված ուժերի մարտունակությունը գնահատվում է, որպեսզի որոշվի` ունա՞կ է կատարել իր առաքելությունը, թե՞ ոչ: Այսօրվա հայկական բանակի հիմնական առաքելությունը պետք է անվտանգության պահպանությունը եւ հավանական ագրեսիայի ճնշումը լինի: Իմ կարծիքով մեր բանակը շատ լավ պահպանում է ՀՀ եւ ԼՂ անվտանգությունը եւ պատրաստ է դիմակայելու հնարավոր ագրեսիային:

- Հոգեբանական առումով մենք պատրա՞ստ ենք պատերազմի:

- Ես միշտ էլ վատ եմ վերաբերվել հոգեբանական առումով պատրաստ լինել-չլինելու խնդրին: Զինված ուժերի մարտունակության հիմնական չափորոշիչը իր կանոնադրության մեջ լինելն է:

- Ո՞ր կանոնադրության:

- Որ կանոնադրությունն էլ որ վերցնենք: Օրինակ, մարտական կանոնադրության մի նորմը ասում է` միջանձնային հարաբերությունները արդյո՞ք գտնվում են այնպիսի բավարար վիճակում, որ չխանգարեն բանակին իրականացնել իրեն վերապահված խնդիրները: Կարծում եմ, որ այստեղ խնդիր ունենք: Ես մոտ 10 տարի առնչվել եմ այդ խնդրին եւ վստահ կարող եմ ասել, որ այդ խնդիրը չի ծագում եւ ավարտվում բանակում: Այն մեր հասարակության մեջ է: Եւ եթե մեր բանակն այդ առումով բուժվելու խնդիր ունի, ապա նաեւ հասարակությունն ունի այդ խնդիրը:

- Իսկ պատերազմական գործողությունների վերսկսումը հավանական համարո՞ւմ եք:

- Մոտ ժամանակներս ես նման բան հավանական չեմ համարում:

Շուշիի առանձնակի գումարտակի հրամանատար
ԺԻՐԱՅՐ ՍԵՖԻԼՅԱՆ

- Ձեզ հրավիրե՞լ են պաշտոնական տոնակատարություններին:

- Իհարկե ոչ:

- Իսկ ի՞նչ կասեք հայոց բանակի մասին:

- Ցավում եմ, բայց մեր ազգի հպարտությունը չէ մեր այսօրվա բանակը: Մեր գեներալները իրենց հապշտապ լուծումներով իբր տեղայնացրին խորհրդային բանակի կառույցը` դրանով նպաստելով մեր բանակում իշխող օտար բանակի անառողջ բարքերը` ավելի դաժան եւ այլասերված: Համատարած է կաշառակերությունն ու հովանավորչությունը, բանտային նիստուկացը: Փոխանակ նորակոչիկ երիտասարդը կազմավորվի որպես զինվորական պարտքին գիտակից եւ մարտունակ տղամարդ, կատարվում է հակառակը: Նա այլասերվում է բանակային կյանքի անընդհատ քրեականացող եւ ապազգայնացող մթնոլորտում: Զորամասերում իշխում են հանցագործ հեղինակությունները, իսկ հրամանատարները օգտագործում են նրանց` ստորաբաժանումները կառավարելու համար: Արդյունքում սպաները հեղինակազրկվում են, ստորաբաժանումները վերածվում են խառնամբոխի, սպանությունները դառնում են վիճակագրական օրինաչափություն, զինվորը հաճախ հայտնվում է ճորտի կարգավիճակում: Առկա են իրենց տանը ծառայող մեծահարուստների զավակներ: Հրամանատարական կազմի ապազգայնացումը եւ արագ հարստացումը փաստացի իրողություն է: Պաշտոնները դիտվում են որպես արագ հարստանալու միջոց: Այս բոլորը զինվորների մեջ ավելացնում է ատելությունը ծառայության ու բանակի հանդեպ, ինչը, ցավոք, նույնացվում է հայրենիքի հետ:

Հոգեբանական անկման այս պայմաններում խոսել բանակի մարտունակության մասին հավասարազոր է ինքնախաբեության կամ նույնիսկ զառանցանքի: Վերջապես ինչպե՞ս կարելի է տոնել այս առիթը, երբ Սասուն Միքայելյանները ենթարկվում են ամենաստոր վերաբերմունքի` փաստացի բանակի գլխին կանգնած մարդու կողմից:

Բանակային N կորպուսի հրամանատար
ԼՅՈՎԱ ԵՐԱՆՈՍՅԱՆ

- Դուք այսօր էլ զինվորական եք եւ ավելի հետաքրքիր է իմանալ Ձեր կարծիքը. մեր բանակը պատրա՞ստ է պատերազմի:

- Միանշանակ: Օր օրի բանակն էլ ավելի է մարտունակությունը բարձրացնում եւ ունակ է կատարելու իր վրա դրված խնդիրը:

- Բայց նշվում է, որ բանակում զինվորները ոչ թե հայրենասիրություն են սովորում, այլ քրեական կյանքի մանրամասներ:

- Ես իմ բանակային կորպուսը կարող եմ վերցնել ու ասել, որ հաստատ նման բաներ չկան: Ես օր ու գիշեր զորքերի հետ եմ եւ չէի ասի, որ նման բան կա:

Սյունիքի մարզպետ, հայկական բանակի պայմանագրային
3-րդ գումարտակի նախկին հրամանատար
ՍՈՒՐԵՆ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

- Մեր բանակը հաստատ մարտունակ է: Ես վստահ կարող եմ ասել դրա մասին: Բայց շատ կարեւոր է նաեւ, որ մեր ժողովուրդը մարտունակ լինի: Հայրենասեր, մարտունակ ընտանիքից հենց այդպիսի զինվոր էլ կծնվի:

- Պարոն Խաչատրյան, Ձեր կարծիքով, այսօրվա երիտասարդը ո՞ւմ պետք է պատկերացնի իբրեւ մերօրյա հերոս, որին պետք է ձգտի նմանվել:

- Չեմ կարող ասել, որ բոլոր զինվորները այդ գաղափարին ծառայում են: Նրանցից շատերը գիտակցում են երեկվա ֆիդայական կռիվը, Արցախի հաղթանակը եւ պատերազմի ձեռքբերումները եւ ուզում են անպայման հենց նրանց նմանվել: Քանի դեռ Ղարաբաղի անկախությունը չեն ճանաչել, ոչ մի թիզ հող մենք հետ չենք տալու: Այնպես որ, այդ խոսակցությունները դեռ շատ կշարունակվեն` մինչեւ որ սերունդները փոխվեն, նրանք մոռանան, մենք էլ` ամրապնդվենք:

ՀԱԿ անդամ, Շիրակի կայազորի ռազմական
ոստիկանության նախկին պետ, երկրապահ
ԱՇՈՏ ԶԱՔԱՐՅԱՆ

- Անկեղծ ասած, դժվարանում եմ կոնկրետ գնահատական տալ հայկական բանակի մարտունակության մասին: Կարծում եմ, որ հայկական բանակի հիմքերը ժամանակին այնքան ամուր են դրվել, որ հաստատ մարտունակ է մեր բանակը:

- Իսկ բարոյահոգեբանական մթնոլորտի մասին ի՞նչ կասեք:

- Բանակը հասարակության մի մասն է եւ հնարավոր չէ, որ այնտեղի վատ երեւույթները իրենց արտացոլումը չունենան բանակում: Քաղբանտարկյալների առկայությունը, որոնց զգալի մասը բանակի ակունքներում, մեր երկրի ստեղծման ակունքներում կանգնած մարդիկ են:

- Ձեզ հրավիրե՞լ են պաշտոնական միջոցառումներին:

- (Ծիծաղում է-Թ.Թ.) Մեր տեսակի մարդկանց այս իշխանությունը ընկալում է ոչ միայն որպես հակառակորդ, այլեւ որպես թշնամի է նայում: Պետության, իշխանության կազմակերպած որեւէ միջոցառման մեր տեսակը չի կարող ներկա լինել` անկախ նրանից, թե մենք ինչքանով ենք ներդրում ունեցել հայկական բանակում:

Զրուցեց ԹԱԳՈՒՀԻ ԹՈՎՄԱՍՅԱՆԸ

 28.01.10 թ.