Ժիրայր Սէֆիլյանի Մամուլի Ասուլիսը

Սրանից Հետո Այս Ռեժիմին Ոչ Մի Իրազեկում:  Ինչ Ուզենք Անելու Ենք: 

Հոկտեմբերի 2-ին Մամուլի ազգային ակումբում տեղի ունեցավ  "Ազատագրված տարածքների պաշտպանություն " հասարակական նախաձեռնության կոորդինատոր Ժիրայր Սեֆիլյանի մամուլի ասուլիսը նվիրված Արցախի եվ ազատագրված տարածքների շուրջ տեղի ունեցող գործընթացներին:

Ձեզ ենք ներկայացնում ասուլիսի ամբողջական սղագրությունը:

Ժիրայր Սեֆիլյան

 "Հարցերի հետ կապված նախօրոք ուզում եմ ասել, որ ներքաղաքական անցուդարձերի հետ կապված, խնդրում եմ հարցեր չլինեն և ավելի շատ ծանրանանք Արցախին և տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացներին:

Արցախի հետ կապված վերջին ժամանակաշրջանում տեղի ունեցող անցուդարձերը պետք է նայել միայն ու միայն Թուրքիայի` բոլորիս կողմից հայտնի կովկասյան նախաձեռնության համատեքստում, այսինքն այս ակտիվացումը, որ գոյություն ունի արցախյան հարցի շուրջ, պատճառը թուրքական նախաձեռնությունն է:

Ի սզբանե արդեն կարող ենք հասկանալ, որ ինչքան վտանգավոր փուլում ենք գտնվում, քանի որ, այսպես ասած, այսօրվա ռեժիմի պարագլուխները ընդունել են Թուրքիայի միջնորդությունն այս հարցում:

Ինչպես հիշում ենք, մինչև Աբդուլլա Գյուլի Երևան ժամանելը Եվրոպայում տեղի են ունեցել գաղտնի բանակցություններ Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի միջև: Անշուշտ, գաղտնին, ես կարծում եմ, գաղտնի է միայն ու միայն մեր ժողովրդից, բայց ոչ երբեք միջազգային ատյաններից: Երբ որ գաղտնի ինչ-որ բան են կատարում մեզանից թաքցնելու նպատակով, ուստի կարծում եմ, որ այնտեղ ինչ-որ վտանգավոր բաներ կան: Ես համոզված եմ, որ այդ բանակցությունների գլխավոր թեման եղել էր Գյուլի` Հայաստան գալու-չգալու խնդիրը: Թուրքերը պայման են դրել` Գյուլը կգա Հայաստան մի դեպքում, եթե արցախյան հարցում Հայաստանի իշխանություններն ընդունեն ի նպաստ Ադրբեջանի դիրքորոշում. առաջին հերթին ազատագրված տարածքներից հայկական զորքերի դուրս բերում: Սա եղել է գլխավոր պայման, որը, մեր համոզմամբ և տեղեկություններով թուրքական կողմը դրած է եղել, և  "մերոնք " դա ընդունել են, և այդ պատճառով տեղի ունեցավ Գյուլի այցը Հայաստան: Մեր այս տեղեկությունը նաև ապացուցում է հենց ինքը` Գյուլի հայտարարությունները և Բաքվում և Անկարայում մամուլի հետ շփվելիս ասելով, որ իր կոլեգան խոստացել է, որ հայկական զորքերը ազատագրված տարածքներից, իրենց բառամթերքով` օկուպացված, տարածքներից դուրս են բերվելու: Եվ սա չհերքվեց Հայաստանի կողմից, մինչ այսօր չի հերքվել:

Ես չեմ կարծում, որ Գյուլը այնպիսի մանր գործիչ է, ինչպես որ մերոնք են: Վերջապես պետք է հասկանանք, որ գործ ունենք կայացած, լուրջ պետության նախագահի հետ, որն անցել է համապատասխան ուղի և հասել նախագահի պաշտոնին, այսինքն ինչպես մեզ մոտ սովոր ենք հաճախ ականատես լինելու մեր դիվանագետների, մեր ղեկավարների կողմից վրիպումների արտահայտությունների մեջ, ես չեմ կարծում, որ Գյուլն այդպիսի վրիպում բաց թողած լինի, ուստի սա արդեն ճշմարտություն է, որի մասին հակառակն ապացուցել հնարավոր չէ արդեն: Կարծեք այսքան դավաճանական ընթացքն այսօրվա մեր ռեժիմի պարագլխի համար կարծես թե քիչ էր, դրան ավելացրեց, ինչպես հիշում եք, առաջարկ Ալիևին Արցախում ներդրումներ կատարելու  վերաբերյալ,  հիմնավորելով, որ այդ ժամանակ Արցախի ժողովրդի մեջ վստահություն կառաջանա ձեր նկատմամբ և, ինչու չէ, հանրաքվեով ի նպաստ ձեզ վերջ ի վերջո կարող են քվեարկել: Սա արդեն զավեշտի գագաթնակետն է, այստեղ հերթական անգամ երևում է, փաստվում է, որ ռեժիմի պարագլուխը իր համար հայրենիք հասկացողությունը նյութական հասկացողությունից ուրիշ ոչինչ է, ինքն ամեն ինչ տեսնում է նյութական հարթության վրա և եթե հետևենք անցած տասն օրերի ադրբեջանական մամուլը, կտեսնենք, թե ինչպիսի ձևով հեգնում են մեզ, նույնիսկ դիվանագետների մակարդակով ասում, որ միգուցե իրոք Ղարաբաղի հարցի լուծումը անենք այդ ձևով, թող հայերն ասեն` ինչ արժե, տանք այդ փողը, վերջացնենք: Այսպիսի արտահայտություններ եղել են նաև պաշտոնյաների կողմից:

Այսինքն մենք մեզ կարող ենք հարց տալ, թե այսօրվա չնախագահը, ապօրինի նախագահը  ինչո՛ւ այսքան դավաճանական ընթացք պիտի ընդունի:

Ես կարծում եմ, պատճառը մեկն է. ինքն ամեն ինչ անում է լեգիտիմացվելու համար, իր բոլոր քայլերի գլխավոր նպատակը դա է, այսինքն ինքը շատ լավ գիտե, աշխարհը շատ լավ գիտե, որ ինքն ընտրված նախագահ չէ, այսինքն նա փորձում է երկար մնալ իշխանության ղեկին, ուստի գտել է մի ձև` աշխարհի տերերին համոզի, որ ինքը մնում է, դրա դիմաց ինչ ուզեք կանեմ` թուրքերի հետ ախպերանալ, կախպերանամ, Ղարաբաղ եք ուզում, էդ էլ կծախենք, գինն էլ շուտով կպայմանավորվենք: Ոզում եմ ասել, որ այդ ամբողջը, փաստորեն, մի հոգու անձի համար է: Ամբողջ հայ ժողովրդի պայքարի, հազարավոր նահատակների արյան հետ են էս մարդիկ խաղ անում:

Համոզված եմ, որ վերջ ի վերջո միջազգային հանրությունը համոզվելու է, որ այս մարդկանց հետ բանակցություն շարունակելն այլևս անիմաստ է: Այս իմաստով, մենք բազմաթիվ անգամներ կոչ ենք արել, այսօր ևս կոչ ենք անում միջազգային հանրությանը, որ այս մարդկանց հետ բանակցություններն անիմաստ են, որովհետև սրանք  հայության հետ ուղղակի կապ չունեն, իրենք չեն ներկայացնում հայ ժողովուրդը, ուստի բոլոր տեսակի պայմանավորվածություններն անիմաստ են:

Միաժամանակ կոչ եմ անում մեր ժողովրդին, որ զգոնությամբ միասին փորձենք հերթական անգամ հերթական դավադրությունը կանխել: Եվ ինչպես նախորդ տարիներին, դա մեզ հաջողվել է, այսօր էլ չեմ կասկածում, որ դա հաջողվելու է:

Թող բոլորն իմանան, որ եթե կարծում են, որ մեր ժողովրդին այսօր Արցախում, ՀՀ-ում կամ սփյուռքում սոցիալական խնդիրները, առօրեա կյանքը ստիպելու են, որ Արցախի հարցը երկրորդ պլան մղի, չարաչար սխալվում են: Պետք է բոլորը հստակ հասկանան, որ որևէ լուրջ վտանգի պահին մենք և այդ նույն կիսաքաղց հայ մարդը, որ կա այսօր Հայաստանում կամ Արցախում, պատրաստ  ենք ոտքի կանգնելու և ճիշտ պահին մենք այդ քայլը կկատարենք:

Նաև մի հետաքրքիր, խորհրդավոր` խորհրդանշական երևույթ կա` 88-ի շարժում, 98-ի արցախյան հարցի հետ կապված` Հայաստանում իշխանափոխություն, այսօր` 2008-ին, նորից մաքսիմում սրված Արցախի հարց և վտանգ, որը մաքսիմում բարձր վիճակում է գտնվում: Ես սա պարզապես որպես խորհրդանշական մի հուշում եմ անում, միգուցե այդ բոլորի մեջ ինչ-որ բան կա:

Կուզեի, որ նախքան հարցերին անցնելը իմ ընկերը` Արմենը, մեր հայտարարությունը ձեզ ներկայացնի և բացի դրանից, անցած օրերին մենք քաղաքապետարանին պաշտոնապես իրազեկել էինք, որ համապատասխան ակցիա էինք ուզում անցկացնել` երթ և այլն: Այդ պատմությանը ինքը ձեզ տեղյակ կպահի  և դրանից հետո կանցնենք հարցերին ":

Արմեն Եղյան

 "Իմ ներկայացրածը թվում է, թե տեխնիկական է, սակայն այն ներկայացնում է Հանրապետության իշխանությունների ողջ կեցվածքը արցախյան հիմնախնդրի հետ կապված, որոնք միանշանակորեն պատրաստ են ցանկացած զիջման:

Դիմել էինք քաղաքապետարան  "Ազատագրված տարածքների պաշտպանություն " հասարակական կազմակերպության անունից և հոկտեմբերի 2-ին բողոքի ակցիաներ անցկացնելու համար, մասնավորապես ԱԳՆ-ի առջև, ցույց, պիկետ, երթ դեպի նախագահական նստավայր և նախագահի նստավայրի առջև ևս բողոքի ցույց: Գրավոր ձևով ինձ մերժեցին, պատճառաբանելով, որ մենք քաղաքի բնականոն ընթացքը կխաթարենք, երթուղին հարմար չէ, ժամը հարմար չէ: Դիմումում մենք նշել էինք, որ այդ ակցիաների քաղաքական նշանակությունը շատ մեծ է հենց նույն քաղաքացիների համար, ում այսպես ասած ազատությունները մենք ինչ-որ ձևով կսահմանափակենք: Բացարձակ չեն ուզում լսել մեզ, իբր պահպանում են օրենքի տառը: Այնուհետև ներկայացրել ենք երկրորդ դիմումը` ընդունելով քաղաքապետարանի պայմանները` օրը, ժամը, երթուղին, նշելով, որ ցանկանում ենք անցկացնել պիկետ ԱԳՆ-ի առջև, երթ մինչև նախագահի նստավայր և պիկետ նախագահի նստավայրի դիմաց` բողոքի ցույց կապված Արցախի հիմնախնդրի լուծման հետ:

Վստահ եմ, որ այդ դիմումը ևս մերժվելու է:

Մենք էլ մեր որոշումը ունենք, որ անկախ այն բանից, որ նրանք մեզ արտոնելու են   թե չէ, ցանկացած մասսայական միջոցառում  կապված Արցախի խնդրի հետ, մենք երբ հարմար կտեսնենք այդ միջոցառումը անցկացնելու ենք ":

 Ժիրայր Սեֆիլյան

 "Ուզում եմ շեշտել, սրանից հետո մեր կողմից այս ռեժիմին ոչ մի իրազեկում:  Ինչ ուզենք անելու ենք ": 

Արմեն Եղյան

 "Ձեզ եմ ներկայացնում ԱԳՆ-ին այսօր մեր կողմից ներկայացվող նամակը:

Այժմ լրագրողների հարցերին պատասխանում է Ժիրայր Սեֆիլյանը:

Հարց - ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար Արման Մելիքյանը մեր թերթին տրված հարցազրույցում մեր տրված այն հարցին, թե ինչպես եք դիտարկում Թուրքիայի ակտիվացումը տարածաշրջանում, ի պատասխան այդքան էլ վտանգավոր չհամարեց: Եվ հետևյալ նկատառումը  արտահայտեց, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի քաղաքականության կոշտացումը հնարավոր է հանգեցնի նաև Հայաստանի քաղաքականության կոշտացմանը և նույնպես ստիպի Հայաստանին միակողմանի քայլերի: Նա ինչ-որ առումով նա դրական գնահատեց Թուրքիայի ակտիվացումը:

Պատասխան -  Համակարծիք չեմ այդ մտքի հետ:  այստեղ ձեր ասածի մեջ Թուրքիայի միջնորդ հանդես գալու հարցը կարծես թե շրջանցվեց: Եթե միջնորդը Թուրքիան է, ապա այդ նախաձեռնությունից մենք միայն բացասական բաներ պիտի սպասենք, որովհետև Թուրքիան առաջին հերթին ի շահ իրեն լուծումներ պիտի փորձի պարտադրել Կովկասում ի մասնավորի նաև արցախյան հարցում և ինչու չէ իր փոքր եղբոր Ադրբեջաանի: Այստեղ ո՞րն է լավատեսությունը, ինձ համար անհասկանալի է, մանավանդ որ մենք բոլորս պետք է լավ հասկանանք, որ Թուրքիան մնում է Հայաստանի նկատմամբ թշնամի պետություն: Սա նկատի չունենալը ես կարծում եմ միամտություն է: Դիվանագիտությունը ուրիշ բան է, պետությունների կողմից հեռահար ծրագրեր ունենալը ուրիշ բան է: Դժբախտաբար, մենք քանի որ պետություն չունենք, նաև հեռանկարային լուրջ ազգային ծրագրեր էլ չունենք, ոչ էլ տարածաշրջանային, բայց Թուրքիան ունեցել է և այսօր էլ ունի: Մենք երբեք չպիտի մոռանանք Թուրքիայի պանթուրքիստական նկրտումները: Ովքեր որ ասում են, որ այսօրվա Թուրքիան այդպիսի խնդիր չունի իր առջև դրած, ես այդ կարծիքին չեմ, ես համոզված եմ, որ այդ վտանգը շարունակվում է:

Վերջին 10-15 տարիներին մենք այդ վտանգը գետնի վրա ենք նկատել, նկատի ունեմ Գոբլի ծրագիրը Մեղրիի միջանցքի պահով, և դա հիմնականում նույն նպատակն  է հետապնդել: Թուրքերը մեզ համարել են սեպ, և այդ սեպը շրջանցելու խնդիր ունեն իրենք: Գոբլի առաջին պլանը, ըստ էության, չկարողացան հաջողեցնել, այժմ էլ Գոբլ-2 են ասում և հյուսիսային հատվածով ևս իրենք փորձում են առաջանալ դեպի Միջին Ասիա , այս պարագայում Ջավախքի վրայով: Այսինքն սրանք փաստեր են, որ մենք չենք կարող նկատի չառնել:   

ՀԱՐՑ-Նախկին իշխանությունների օրոք տեղի ունեցավ մի հրեշավոր իրողություն: Շահումյանը և Գետաշենի ենթաշրջանը  ներքին կարգով հանձնվեց Ադրբեջանին: Ինչու ներքին կարգով,  քանի որ առ այսօր իրավական փաստաթղթերով, բաժանարար գծերով, երբ իրականացվում է մոնիտորինգ, նշվում է, որ Ադրբեջանի և Շահումյանի սահմանագծում տեղի է ունեցել մոնիտորինգ, այնինչ Ադրբեջանի և Շահումյանի սահման, որպես այդպիսին, գոյություն չունի, որովհետև Շահումյանը Ադրբեջանի հսկողության տակ է, և պետք է նշվի Մարտակերտի և Շահումյանի սահմանագիծ: Դե ֆակտո ասվում է, որ Շահումյանի շրջանը փոխանակվել է Լաչինի շրջանի հետ: Ձեր մեկնաբանությունը Շահումյանի, Գետաշենի տարածքների վերաբերյալ և Ձեր կազմակերպության առաջադրած խնդիրների շրջանակներում տեղավորվու՞մ է արդյոք այդ հողատարածքը, որը հայկական է և որն արդեն 17 տարի է գոյություն չունի որպես հայկական տարածք:  

Պատասխան - Բոլորս հիշում ենք, որ 1991թ-ին Շահումյանում տեղի ունեցավ հանրաքվե և այն միացավ ԼՂԻՄ-ին: Սրանով հայերն իրավաբանորեն խնդիրը լուծել են: Ուստի մենք այդ հողերը հայապատկան ենք համարում: Սա փաստ է և ոչ միայն այդ տարածքը, այլ նաև Նախիջևանը, Ջավախքը նույն կոնտեքստում ենք դիտում, որ նրանք Հայաստանի Հանրապետության մասնիկները պետք է դառնան  ապագայում: Ուստի մերոնց կողմից բանակցությունների սեղանի շուրջ Շահումյանի մասին չխոսելը կամ Մարտակերտի հյուսիսային հատվածում, դեպի Քարավաճառ, մի հատվածը Շահումյան հռչակելը, սա ոււղղակի պարտվողական է, և սա հետ քայլ ենք համարում: Այդ օրերին էր, որ ուզում էին այդ անունով տարածք ստեղծել, մենք դեմ ենք եղել և,   դա դատապարտում ենք:  

Հարց-Դուք նշեցիք, որ Եվրոպայում տեղի է ունեցել գաղտնի բանակցություններ: Որտեղի՞ց է այդ ինֆորմացիան: 

Պատասխան - Ինֆորմացիան մամուլից է առաջին հերթին, և այդ գաղտնի բանակցությունները շարունակվել են Գյուլի վերադարձից հետո նույնպես: Եվ ինչպես հիշում եք, Բաբաջանը երկու ժամ մնաց այստեղ` հանդիպելով իր կոլեգայի հետ և դրան հաջորդող օրերին ՀՀ փոխարտգործնախարար Կիրակոսյանի գլխավորությամբ անցկացվեցին բանակցություններ: Եվրոպայում  գաղտնի շարունակվել են: Այս մասին մամուլը անդրադարձել է, և չի հերքվել:

Լևոն Տեր-Պետրոսյանի օրոք ազգայնական ուժերը քննադատել են այդ ռեժիմին, որպես ապազգային և թուրքամետ, հանիրավի այդպիսի պիտակներ են կպցրել, և նրա օրոք գաղտնի բանակցություններ տեղի չեն ունեցել: Ինչ շփում որ տեղի է ունեցել թուրքերի հետ, բաց է տեղի ունեցել և բոլորի համար հստակ:  

Հարց - Սկզբում նշեցիք, որ ներքաղաքական խնդիրներին այսօր չեք ուզում անդրադառնալ: Դա  նրա համար է, որ հետ քա՞յլ եք նախատեսում ներքաղաքական իրադարձությունների այն կոնտեքստում, որում արդեն քայլեր եք արել: Սա ճշտող հարց է:

Լևոն Տեր-Պետրոսյանին Իր Նախագահության Ժամանակ Մեղադրում Էին Ղարաբաղը Ծախելու Մեջ, Թուրքիայի Հետ Եղբայրության, Այսօր Արդեն Քիրվայություն Անելու Մեջ: Ձեր Նախորդ Ասուլիսի Ժամանակ Դուք Նշեցիք, Որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը Ղարաբաղը Ծախող Նախագահ Չէ` Տարաձայնություններ Ունենալով հանդերձ` Ինչո՞Ւ  Միացաք Նրան:

Ինչո՞Վ Է Պայմանավորված Ձեր Այդքան Կտրուկ Դիրքորոշումը Սերժ Սարգսյանի՝ Դեռևս Չբացահայտված Գործողությունների հանդեպ:  Ինչո՞Ւ Եք Համոզված, Որ Հենց Սերժ Սարգսյանն Է Ղարաբաղ Ծախող Նախագահը:

 Պատասխան - Նախ առաջին հարցի պատասխանը: Եթե այսօր ես ուզում եմ խոսել Արցախի հարցի շուրջ, նպատակը մեկն է: Ներքաղաքական իմաստով ես շատ բան ունեմ ասելու, եթե սկսեմ խոսել այդ մասին, ավելի շատ թեման դառնալու է դա, միակ պատճառը դա է: Եկեղ օրերին ես պատրաստվում եմ այդ իմաստով շատ բան ասելու:

Ձեր խոսքում հետքայլի մասին ինչ-որ բաներ լսեցի, այդպիսի բաներ չկան, մենք շարժմանը միացել ենք և մնալու ենք մինչև այնքան ժամանակ, որ մեր ժողովուրդը շարունակում է վստահություն ունենալ Լևոն Տեր-Պետրոսյան անհատի նկատմամբ: Սա` իմիջիայլոց:

Ինչ վերաբերում է Ձեր հարցին, ասեմ, որ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը երբեք հաստատումներ չի արել, որ Արցախը հայկական հող չէ, ինչպես որ Սերժ Սարգսյանը իր պաշտպանության նախարար եղած ժամանակ ասել է` Աղդամը հայկական հող չէ: Ժողովրդական լեզվով ասած`  "թարսի պես " դրանից 1-2 տարի հետո հանկարծ Աղդամում հնագետները հայտնաբերել են մի հին քաղաք, և մինչև օրս Սերժիկը չի կարողանում պատասխանել անշուշտ: Ուզում եմ ասել, որ այսպիսի հայտարարություններ, հաստատումներ, որ տարածքները մենք վերադարձնելու ենք, տարածքները մենք վերցրել ենք, որ հետո մենք առևտուր անենք, այս խոսքերը Սերժի խոսքերն են:

Ես ձեզ համար կարող եմ հավաքել մի  "փունջ " և տալ ձեզ: Սրանք մեզ մոտ պահպանված են: Տեր-Պետրոսյանը ոչ մի անգամ ոչ մի հաստատում չի կատարել կոնկրետ ինչ-որ մի տարածքից: Նա խոսել է փոխզիջումների մասին, կոնկրետ տարածքներ վերադարձնելու մասին ինքը չի խոսել, իսկ փոխզիջումների բանակցային ընթացքին մենք այդ ժամանակ դեմ ենք եղել, այսօր էլ դեմ ենք:

Իսկ ինչ վերաբերում է, թե Լևոնը Տեր-Պետրոսյանը հանձնում է, թե չի հանձնում, այդ մասին ես դեռ բանտից հոդվածանման մի հայտարարություն եմ տարածել, հիմա էլ շեշտում եմ` Լևոն Տեր-Պետրոսյանը չի վերադառնում իշխանության գլուխ` նպատակ ունենալով արցախյան խնդրի շուտափույթ կարգավորման համար: Ինքը գալիս է  "Ավգյան ախոռները " մաքրելու: Մենք այսօր պետականազուրկ ենք, մենք պետք է առաջին հերթին պետության վերածվենք: Լևոնի գործունեությունը հիմնականում լինելու է դա: Սա իմ համոզումն է, և այդ համոզումով է, որ հանգիստ խղճով միացել ենք շարժմանը և պաշտպանելու ենք, որ հնարավորինս շուտ Լևոնին Տեր-Պետրոսյանին տեսնենք նախագահի աթոռին բազմած:

Հարց - Փաստորեն Լևոն Տեր-Պետրոսյանը գալիս է ներքին խնդիրներ լուծելու և ոչ արտաքին: Այդպե՞Ս Է Թե Ոչ: Եվ Երկրորդ Հարցը: Դուք Ասացիք, Որ Գյուլը Փորձառու Նախագահ Է, և Ունեք Տեղեկություններ, Որ Արտաքին  Պարտադրանքների Հետևանք Է, Որ Ընդունել Է Հայկական Կողմը: Դա Ձեր Մասնավոր Կարծի՞Քն Է, Թե՞ Ունեք Տեղեկություններ: Եթե Ունեք, Դրանք Ի՞Նչ Աղբյուրենր Են` Թուրքակա՞Ն, Թե՞ Հայկական: Եվ Մի Թռուցիկ Հարց` 2008, 98, 88թթ: Դուք Փորձեցիք Համեմատական Տանել. Դա Ի՞Նչ Է:  

Պատասխան - Պատասխանեմ վերջից: Հետաքրքիր մի բան կա. Ժամանակագրական զուգահե՞ռ, թե՞ խորհրդավորություն:

Իսկ ինչ վերաբերում է տեղեկություններին, ապա մեր ունեցածը հիմնականում մամուլից ենք ստանում` և՛ թուրքական, և՛ հայկական, և՛ ադրբեջանական, և մեր ունեցած տեղեկության ապացույցներն այն է, որ Գյուլի հայտարարությունը չհերքվեց: Սա փաստ է, ինչի մասին է խոսքը:

Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հիմնականում գալիս է պետական հաստատությունները իրենց առաքելությանը վերադարձնելու նպատակով, բայց միայն Լևոն Տեր-Պետրոսյանի նախագահ դառնալու փաստը արդեն արտաքին քաղաքական իմաստով մեծ քայլ է, այսինքն Լևոն Տեր-Պետրոսյանի նախագահ դառնալով, այդ նույն պահին մենք ֆորպոստի կարգավիճակից դուրս ենք գալիս:  

Հարց-Օսկանյանը երեկ հայտարարել էր, որ հայ-թուրքական հարաբերություններում հայկական կողմը ամեն ինչ տալիս է, ոչինչ չի ստանում: Ծանո՞թ եք, թե՞ ոչ: Նա դե՞մ է արտահայտվում Սերժ Սարգսյանի կողմից վարվող քաղաքականությանը: Եվ վերջերս արտգործնախարարը հայ-թուրքական հարաբերությունների հետ կապված շարունակում է քննադատել այն իշխանությանը, որը փաստացի նախորդի շարունակությունն է: 

Պատասխան -Նախ ծանոթ չեմ Օսկանյանի արտահայտած մտքին: Եվ եթե պատասխանեմ լիարժեքորեն Ձեր հարցին, ստացվելու է ներքաղաքական վերլուծություններ, խմդիրներ և այլն և այլն: Եթե չպատասխանեմ, չե՞ք նեղանա: 

Հարց - Որքանո՞վ է վստահելի հողերը հետ տալու Ձեր տեղեկատվությունը: 

Պատասխան -Կրկնվեմ: Եթե կարծում եք, որ Գյուլի նման գործիչը այդպիսի վրիպումներ կունենա, ես, ճիշտն ասած, կասկածում եմ: Բայց եթե վրիպում է տեղի ունեցել, դա պետք է հերքվեր և՛ Գյուլի կողմից, և՛ Սերժիկ Սարգսյանի կողմից: Եվ դա հիմք է տալիս ենթադրելու, որ այդ մարդը ճիշտ է:  

Հարց-Դուք տիրապետո՞ւմ եք այն տրամադրություններին, որ ազատամարտիկները դեմ են հողերը հետ տալուն: 

Պատասխան - Խոսքը չի գնում միայն ազատամարտիկների մասին, նախ ասեմ, որ պատերազմը չեն հաղթել ազատամարտիկները, պատերազմը հաղթել է հայ ժողովուրդը` բոլորս միասին: Այսինքն եթե պահ գա Արցախին նորից տեր կանգնելուն, մեր հայրենի հողին տեր կանգնելուն, ապա խոսքը գնում է ամբողջ ժողովրդի մասին; Նորից շեշտում եմ` մեր ժողովրդի զգալի մասը հոգու խորքում դեմ է որևէ մի թիզ հող հակառակորդին վերադարձնելուն: Դա իմ համոզումն է: Ուրիշները իԲնչ համոզում ունեն, դա չգիտեմ: Եվ ժամանակը ցույց կտա, որ մեր ասածը ճշմարիտ էր: 

Հարց - Հիմա Թուրքիան փորձում է ճանապարհ անցկացնել Ջավախքով: Ինչո՞ւ մենք քայլեր չենք ձեռնարկում մեր ազդեցությունը ուժեղացնելու համար Ջավախքում: 

Պատասխան -Այս իշխանությունները վերջին տարիների ընթացքում հալածել են այս մարդկանց թե՛ Երևանում, թե՞ Ջավախքում, այն հայ մարդկանց, որոնք փորձել են կանխել այդ ծրագիրը: Խոսքը գնում է Կարս-Ախալքալաք ծրագրի մասին: Ես չեմ ուզում անցած տարիների մասին փաստեր բերել: Այս մասին, ովքեր որ հետևել են, շատ լավ գիտեն, նաև իմ ձերբակալումը ինչ-որ չափով դրա հետ կապ է ունեցել, այսօրվա դրությամբ եղել է և կա մի համախմբում  "Միասնական Ջավախք " անունով, որը գլխավորել է Վահագն Չախալյանը, որն այսօր գտնվում  է Թբիլիսիի բանտում: Նա ձերբակալվել է Օսիայի պատերազմից 18 օր առաջ: Եվ ոչ միայն ինքը, ինքը, իր անչափահաս եղբայրը:   Իր օգնական և տեղակալ Գուրգեն Շիրինյանը ձերբակալման ժամանակ դիմադրում է, որի ժամանակ ոստիկան է մահանում, և պարզ չէ, թե ոԲւմ գնդակից:

Այսօրվա դրությամբ, մինչև օրս Գուրգեն Շիրինյանը փախուստի մեջ է: Այսինքն այդ բոլորը, ես ձեզ հավաստիացնում եմ, տեղի է ունեցել Երևանի համաձայնությամբ: Որ մենք միասին պայքարելու ենք այդ ծրագիրը խափանելու, մենք փորձելու ենք և թե մեր ուժը ինչքան կպատի, դա ժամանակը ցույց կտա: Դրա համար մենք որ ասում ենք` իշխանափոխությունը հնարավորինս շուտ կատարվի, օգուտները շատ  է լինելու, դա փաստ է:

Մինչև 1997-98թթ Ջավախք-Հայաստան, Ախալքալաք-Հայաստան ուղեկալ չի եղել: Քոչարյանի իշխանության գալուց հետո այնտեղ տեղադրվեցին սահմանապահ ուղեկալներ: Քոչարյանի իշխանության գալուց հետո Բավրայի մաքսատունը իրեն պահում էր ավելի խիստ, քան Ամերիկայի մաքսատունը: Մինչև Քոչարյանի գալը Բավրիայի մաքսատունը իրեն պահում էր զուտ ձևական: Ախալքալաքցին այդ ժամանակ ոչ մի փաստաթուղթ ցույց չի տվել մաքսատանը: Այդ փաստաթղթերը սկսեցին ցույց տալ 3-4 տարի առաջ: Այսօրվա դրությամբ, երկու ուղղություններով էլ գյուղատնտեսական մի փոքր չափի ապրանքի տեղափոխման համար մաքսավորը կաշառք է ուզում: Եթե չի տրվում, ապա ապրանքը դատարկվում է: Այս տարի ջավախքահայությունը ծիրան չի կերել այդ պատճառով: Ընդ որում նման կեցվածք ունեն հայ մաքսավորները` ոչ վրացիները: Երբ մենք իշխանափոխություն ենք ասում, բազմաթիվ իմաստներով մենք հիմնավորումներ ունենք, որ դրանից հետո շատ ավելի լավ վիճակի մեջ ենք լինելու հայերս, քան այս ռեժիմի օրոք է:

Այս ձևաչափով`  "Ազատագրված տարածքների պաշտպանություն " հասարակական նախաձեռնությունը, որ մենք հանդես ենք գալիս, սա հիմանականում քաղաքական իմաստով է արվում: Մենք ունենք նաև  "Հայ կամավորականների համախմբում " ազգային-քաղաքական նախաձեռնություն, որը քաղաքական լուրջ ուժ դառնալու խնդիր է դրել իր առաջ, և մենք մեր բոլոր ուժերով օժանդակելու ենք Ջավախքում առողջ ուժերին: Սա մեզ համար գերխնդիր է, կարելի է ասել:  

Հարց-Տարածաշրջանային իրադարձությունների ֆոնի վրա վաղը կամ մյուս օրը իշխանափոխություն լինելուց հետո կարո՞ղ եք ներկայացնել, թե Ղարաբաղի հարցի կարգավորումը ինչ շրջանակներում է տեղի ունենալու:

Կոնկրետ Կոնգրեսի, համաժողովրդական շարժման ղեկավարությունն ինչպե՞ս են պատկերացնում տեղի ունեցող փոփոխությունների ֆոնի վրա Ղարաբաղի հարցի կարգավորումը:  

Պատասխան - Ես քիչ առաջ ասացի, որ Լևոնյան իշխանության օրոք շուտափույթ խնդրի լուծում դրված չէ: Իսկ ինչ վերաբերում է իրենց` արցախյան հարցի բանակցային ընթացքի պատկերացումներին, մենք այդ մասին տարիներ առաջ մեր կարծիքը հայտնել ենք, այսօր էլ ենք հայտնում` տարակարծիք ենք, այսինքն իրենք դիտում են ինչ-որ չափով այդ խնդրի լուծումը փոխզիջումային ծիրի ներսում, մենք դա կտրականապես մերժում ենք: Ըստ էության, Արցախի խնդիրը լուծված է: Այսօր գոյություն չունի արցախյան կոնֆլիկտ, այսօր գոյություն ունի ադրբեջանա-հայկական կոնֆլիկտ, որի մասին խոսելիս Նախիջևանի մասին չխոսելն ուղղակի անմտություն է մեր կողմից: Այս առումով, մենք տարաձայնություններ ունենք Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հետ, բայց դա պատճառ չպետք է դառնա, որ մենք այսօր միասին չպայքարենք, որ պետություն ստեղծենք: Այսօր մենք պետություն ստեղծելու նախօրյակին ենք կանգնած: Պետություն ունենանք, դրանից հետո գաղափարական, քաղաքական բարեկիրթ ձևով , վիճենք և ժողովուրդը թող որոշի, թե ո՞ր ուղին է ճիշտ: Սա է ամենը:   

Հարց - Եթե այսօր Սերժ Սարգսյանը հայտարարի համաներում, ժողովրդական շարժումը ի՞նչ կեցվածք կընդունի: 

Պատասխան - Իմ համոզումն է, որ այս ռեժիմը մինչև վերջին օրը բռնանալու է, ուժ է կիրառելու մինչև վերջ: Ոչ մի համաներում էլ չի լինի: Այստեղ պետք է օրենքը աշխատի: Նրանք, ովքեր տղաներին անազատության մեջ են պահել, պետք է հայտվեն բանտում:

Շնորհակալ եմ: