Ժիրայր Սեֆիլյան. «Պայքարենք երկրի տիրոջ զգացողությամբ»

-Ինչո՞վ եք, ընդհանրապես, բացատրում ներկա իշխանությունների թշնամական վերաբերմունքը Ձեր հանդեպ: Չէ՞ որ, տրամաբանորեն, հակառակը պետք է լիներ. Դուք մարտնչել եք Արցախի համար, եւ...

- Ի սկզբանե այս ռեժիմի պարագլուխները հոգեպես որեւէ կապ չեն ունեցել ազատագրական պայքար հասկացության հետ, ընդհանրապես հայ ժողովրդի կամ հայկականության հետ: Իմ կարծիքով` Արցախյան շարժման սկզբից եւեթ հայտնի զույգի գործունեությունը միշտ եղել է նենգ ու դավադիր, անձակենտրոն հեռակա ծրագրերի մոգոնումներով: Նրանց նյութապաշտության, փառամոլության եւ աթոռապաշտության մոլուցքը պատճառ է դարձել գործունեության այնպիսի մարտավարության, որում նպատակին հասնելու համար որեւէ միջոց չի բացառվել: Այս բոլորն իմանալով, իմ նկատմամբ թշնամանքից բացի` այլ մոտեցում պետք էլ չէր նրանցից ակնկալել:

- Ինչպե՞ս կբնութագրեիք ներկայիս ներքաղաքական իրավիճակը եւ նաեւ համաշխարհային մարտահրավերները` դրանցով պայմանավորված:

- Վերջին 10 տարիների համեմատ ես ավելի լավ կբնութագրեի ներքաղաքական վիճակը, քանի որ վերջապես պարզվեց, հստակություն մտավ, թե որ ուժերը ինչի են ընդունակ եւ հանուն ինչի են ծառայում: Այսինքն` այն բոլոր քաղաքական ուժերը, որոնք տարիներ շարունակ գաղափարական կամ ընդդիմադիր ձեւանալով զբաղված էին մեր ժողովրդին մոլորեցնելով, այսօր արդեն դիմակազերծված են: Իսկ ամենակարեւորն այն է, որ հիմա մեր ժողովուրդը հստակ գիտի իր անելիքը: Այս բոլորի հանրագումարը բերելու է միայն հաղթական արդյունքի: Ուստի իշխանափոխությունը անխուսափելի է եւ դրանից հետո դրական որակական զարգացումներ են տեղի ունենալու մեր երկրի ու կյանքի համարյա բոլոր բնագավառներում:

Ինչ վերաբերում է համաշխարհային մարտահրավերներին, ապա ըստ ինձ դրանց ազդեցությունը ներկայիս ներքաղաքական իրավիճակի վրա չնչին է: Նոր իշխանության շուտափույթ ձեւավորման հարցում որոշիչ են լինելու մեր ժողովրդի կամքն ու վճռականությունը: Իհարկե պետք է ընդունել նաեւ, որ մենք չենք կարող մեզ առհասարակ դուրս դնել համաշխարհային գործընթացներից: Դրանց պետք է շատ լուրջ վերաբերվել, լինել սթափ ու պատրաստ` սկսելով սպառնացող համաշխարհացումից մինչեւ նոր սահմաններ գծելու ծրագրերը, որի ժամանակ հնարավորություններ են առաջանալու` անլուծելի թվացող բազմաթիվ իղձեր ու ազգային խնդիրներ իրագործելու համար: Ես հավանականությունը շատ մեծ եմ համարում, որ սպասվող ապագա տարածաշրջանային, աշխարհաքաղաքական զարգացումները ի նպաստ մեզ են լինելու, որին մենք պետք է ազգովի պատրաստ լինենք: Դրան հասնելու համար մենք նախեւառաջ պետք է վերածվենք տարածաշրջանային գործոնի: Ներկայիս ապիկար հանցավոր ռեժիմի գործունեության արդյունքում, դժբախտաբար, մենք կորցրել ենք մեր այդ կարգավիճակը եւ վերածվել ընդամենը աշխարհագրական տարածքի: Մեր տարածաշրջանով շահագրգիռ մրցակից պետությունները, իրենց ծրագրերը կազմելիս, արդեն սկսել են մեզ նկատի չունենալ որպես պետություն: Ուստի, մեր պետականության վերականգնումից հետո, նոր ձեւավորվելիք կառավարության առաջնահերթ խնդիրը պետք է լինի մեզ` որպես տարածաշրջանային գործոն վերականգնելը: Իսկ մենք` որպես ազգ, ոչ միայն տարածաշրջանային, այլ նաեւ համաշխարհային գործոնի վերածվելու կարողականություն ունենք, որի մասին կխոսեմ մեկ ուրիշ առիթով:

- Ի՞նչ ելքեր եք տեսնում այս իրավիճակից: Ըստ Ձեզ` ի՞նչ պետք է անի իշխանությունը, ընդդիմությունը, ժողովուրդը...

- Ելքը մեկն է` անհրաժեշտ է օր առաջ կազմաքանդելով ձերբազատվել հակահայ անբարո հանցագործ ռեժիմից:

Ինչ վերաբերում է իշխանությանը. Սերժիկ Սարգսյանը նախեւառաջ պետք է դադարի ինքնախաբեությունից եւ ընդունի, որ ինքը նախագահ չի ընտրվել: Ելնելով այս փաստից` նա պետք է, ժողովրդից ներողություն խնդրելով` հրաժարական ներկայացնի: Իսկ մինչեւ հրաժարականը` անցկացվելիք նոր նախագահական ընտրությունները բարեհաջող կազմակերպելու նպատակով, պետք է պաշտոնանկ անի ուժային գերատեսչությունների ղեկավարություններին եւ ԿԸՀ նախագահին: Այդ պաշտոններին պետք է նշանակի նոր մարդկանց` խորհրդակցելով Համաժողովրդական Շարժման ղեկավարության հետ: Նշանակվող նոր մարդիկ պետք է ժողովրդին վստահություն ներշնչեն, որ ուժային համակարգը ոչ միայն չի միջամտելու ընտրություններին, այլ, ընդհակառակը, լինելու է արդար ընտրությունների անցկացման գլխավոր երաշխավորը: Այս գործընթացին զուգահեռ խորհրդարանը պետք է վերանայի Ընտրական օրենսգիրքը, նպատակ ունենալով քվեարկությունը դարձնել հնարավորինս թափանցիկ` խախտումները բացառող: Միայն այս դեպքում մեր ժողովուրդը միգուցե ների Սերժին եւ չարժանացնի Քոչարյանի ճակատագրին, որի վճիռն արդեն ժողովուրդը կայացրել է: Ինքնակոչ նախագահը եթե այս քայլերին չգնա, ապա իրեն սպասվում է երկու ճանապարհ` փախուստ երկրից կամ ենթարկվել Չաուշեսկուի ճակատագրին:

Իսկ ընդդիմությունը պետք է շարունակի առաջնահերթություն համարել ձեւավորված ավազակապետության կազմաքանդումը: Համաժողովրդական Շարժման, համախմբման գաղափարական առանցքը պետականության վերականգնումն է, այլ գաղափարները պետք է մի կողմ դնել: Եվ որպես առաջին քայլ պետք է նոր ընտրված նախագահին ամրագրել իրավականորեն: Առաջին հերթին պետք է կայանան ոչ թե խորհրդարանական, այլ նախագահական ընտրություններ: Առիթից օգտվելով ուզում եմ խոսքս ուղղել բոլոր այն գործիչներին, որոնք այսօր դարձել են նոր խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման ջատագովներ: Այդ առաջարկով նրանք ուղղակի կամ անուղղակի կերպով ջուր են լցնում Սերժիկ Սարգսյանի ջրաղացին: Պետք է բացառել ԱԺ ընտրությունների անցկացումը նախագահականից առաջ: Դա մեծ ինքնախաբեություն է: Շարժման ղեկավար մարմնում համախմբված կուսակցություններն ու խմբավորումները իսկապես պետք է կարողանան մի կողմ դնել խմբակային շահերը, ամբողջությամբ լծվել ռեժիմի հեռացման գործընթացին, բացառապես նկատի ունենալով միայն ու միայն նոր նախագահական ընտրությունները: Այս ընթացքում Համաժողովրդական Շարժումը օր առ օր պետք է վերակազմավորի իր շարքերը եւ մեծ ուշադրություն դարձնի կազմակերպվածությանը: Պետք է շարունակել ի սկզբանե որդեգրած մարտավարությունը. անցկացնել միջոցառումներ, բացառապես խաղաղ հանրահավաքներով, երթերով ու արդյունավետ ակցիաներով: Այո, ընդդիմությունը պետք է միշտ գործի օրինականության դաշտում` ի տարբերություն վարչախմբի, որոնց գործունեությունը միշտ անօրինական է եղել: Եվ սա մեր պայքարի արդյունավետության գլխավոր գրավականն է: Եթե այս բոլորից հետո գործող հանցախումբը կրկին փորձի կրակել անզեն ցուցարարների վրա, ապա դա արդեն այլ թեմա է...

Գալով նրան, թե ինչ պետք է անի մեր ժողովուրդը` ասեմ հետեւյալը: Նախ, մեկընդմիշտ պետք է մոռանալ արտաքին ուժերի վրա հույս դնելը: Ժողովուրդը հույսը միայն ու միայն պետք է դնի Աստծո, իր եւ իր առաջնորդի վրա, որը, բարեբախտաբար, այնպիսի մի անձնավորություն է, որ իր գործունեության մեծ փորձով ու իմաստությամբ կարողանալու է հնարավորինս քիչ կորուստների գնով հասցնելու մեզ բաղձալի նպատակին: Հակառակ տարիներ շարունակ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հասցեին հնչող քարոզչական պիտակավորումներին, նա, իմ կարծիքով, ընդգծված հայամետ եւ հավասարակշռված գործիչ է:

Անկախ առաջնորդից, այսօր յուրաքանչյուր հայ մարդ պետք է քաջ գիտակցի, որ Համաժողովրդական Շարժումը իր ավարտին հասցնելու գլխավոր դերակատարներից մեկը հենց ինքն է` իր ցուցաբերած ակտիվության չափով: Ուստի հորդորում եմ մեր ժողովրդին շարունակել պայքարը նույն ոգեւորությամբ ու վճռականությամբ եւ ամենակարեւորը` երկրի տիրոջ զգացողությամբ:

 - Ի՞նչ եք կարծում, ի վերջո, ինչպիսի՞ վերաբերմունք կցուցաբերեն Ձեր հանդեպ իշխանությունները:

- Ճիշտն ասած շատ բարդ հարց եք տալիս: Առհասարակ, միշտ էլ հնարավոր է հակառակորդի քայլերը կանխատեսելը, սակայն իմ պարագայում անհնար է, քանի որ նրանք ղեկավարվում են ոչ թե բանականությամբ, այլ իրենց մեջ կուտակված թույնով եւ աթոռապաշտության մոլուցքով: Այս պատճառով ինձ համար դժվար է կանխատեսել, թե ինչպիսի վերաբերմունք է ցուցաբերվելու իմ նկատմամբ:

- Տեսականորեն թեկուզեւ` որ դեպքերում ի՞նչ եք պատրաստվում անել:

- Երկու դեպքում էլ ինձ սպասվում է գործունեության լայն դաշտ: Սփյուռքում ունենալով ծանոթությունների լայն եւ մեծ շրջանակ` արտաքսման դեպքում առաջին հերթին կաշխատեմ ճիշտ տեղեկություն փոխանցել մեր հայրենակիցներին Հայաստանի իրական վիճակի վերաբերյալ, որովհետեւ ի զարմանս բոլորիս, այսօր, 21-րդ դարում, Սփյուռքի մեծ մասը տեղյակ չէ, թե ինչ է կատարվում իր հայրենիքում: Երկրորդ` իմ գործը պետք է լինի նաեւ տարիների ապատեղեկատվության հետեւանքով Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի անձի նկատմամբ ձեւավորված բացասական կարծրատիպը փշրելը: Երրորդ` առհասարակ պետք է աշխատեմ Սփյուռքի ներուժը միավորել Հայաստանում ձեւավորված Համաժողովրդական Շարժմանն աջակցելու համար: Եվ այս բոլորին զուգահեռ, ունենալով իմ սեփական պատկերացումները Սփյուռքի արդյունավետ կազմակերպվածության ձեւերի մասին, այդ ուղղությամբ կփորձեմ գտնել համախոհներ եւ այս կարճ ժամանակում, գոնե տեսականորեն, պատրաստել այդ գծով հայեցակարգի մի նախագիծ: Ժամանակի կարճությունը շեշտեցի, որովհետեւ ես չեմ պատրաստվում այնտեղ երկար մնալ: Իմ վերադարձի ազդանշանը չի լինելու իշխանափոխությունը, որովհետեւ մի առիթով ասել եմ, որ եթե ինձ Հայրենիքի դռնից դուրս հանեն, ես