Հարգելի պատգամավորներ,

Ողջունում եմ մեր դեմ հարուցված քրեական գործի և, ընդհանրապես, քաղաքական հետապնդման իրական պատճառները ուսումնասիրելու Ձեր նախաձեռնությունը: Ես հրաժարվել եմ նախաքննական մարմնին որևէ ցուցմունք տալուց, ուստի շնորհակալ եմ, որ ինձ առիթ եք տալիս պատասխանելու հանրությանը հուզող հարցերին:  

Ժիրայր Սէ‎ֆիլյան

20 փետրվարի 2007թ. 

1. Ներկայացրեք Ձեր ինքնակենսագրական տվյալները.

Ծնվել եմ 1967թ., Բերյութում: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, պատանեկան հասակից, մասնակցել եմ Բեյրութի հայկական թաղամասերի պաշտպանությանը:

1990թ. հուլիսին եկել եմ Հայաստան և որպես զինվորական մարզիչ մասնակցել եմ ինքնապաշտպանական խմբերի կազմավորմանը: Առաջին օրերից մինչև հրադադար մասնակցել եմ Արցախյան պատերազմին: Այդ ընթացքում հրամանատարն եմ եղել Դաշնակցության վաշտի, իսկ հետո դրա հիման վրա ձևավորված ԼՂՀ ՊԲ Շուշիի առանձնակի գումարտակի:

Պատերազմի ընթացքում, 1993թ, ամուսնացել եմ: Անդրանիկ զավակի ծննդյան առիթով 1994թ նոյեմբերին մեկնել եմ Բեյրութ, որին հաջորդեց Դաշնակցության արգելումը և ես վերադարձա միայն 1997թ հոկտեմբերին: ԼՂՀ ՊԲ-ում ծառայությունս շարունակեցի որպես 10-րդ Լեռնահրաձգային Դիվիզիայի փոխհրամանատար, ապա Վեցերորդ Պաշտպանական շրջանի հրամանատար:

1998թ. վերադարձել եմ Երևան և զբաղվել հասարակական-քաղաքական գործունեությամբ: 2001թ.-ից առ այսօր հանդիսանում եմ "Ազատագրված Տարածքների Պաշտպանություն" հասարակական նախաձեռնության համակարգողը: 2006թ.-ից "Արաքս-Կուր" վերաբնակեցման և զարգացման հիմնադրամի Հոգաբարձուների Խորհրդի նախագահն եմ: Նախաձեռնողն եմ նաև Հայ Կամավորականների Համախմբման, որի անդրանիկ հավաքը տեղի ունեցավ այս տարվա դեկտեմբերի 2-ին:

Պահեստի փոխգնդապետ եմ, պարգևատրվել եմ Առաջին աստիճանի "Մարտական Խաչ" շքանշանով և այլ պարգևներով:

2006թ. հունիսին Երևանում ծնվել է երկրորդ զավակս: 

2. Ի՞նչ հիմնավորումով է Ձեզ մերժվել ՀՀ քաղաքացիության տրամադրումը: Ներկայումս ի՞նչ կարգավիճակով էք գտնվում Հայաստանի Հանրապետությունում:

Քաղաքացիություն ստանալու համար առաջին անգամ դիմել եմ 2003-ին, սակայն դիմումս մնացել է անպատասխան: Օրենքին համաձայն, մեկ տարի հետո, նորից եմ դիմել: Այս անգամ ստացվել է մերժողական պատասխան՝ առանց որևէ բացատրության: Հայտնի է միայն, որ նախագահականին կից հանձնաժողովը հաշվի է առել ԱԱԾ-ից ստացված բացասական եզրակացությունը:

Երևան տեղափոխվելուց հետո, նախքան քաղաքացիության համար դիմելը, փորձեցի ստանալ մշտական կեցության փաստաթուղթ, որը նույնպես մերժել են՝ առանց հիմնավորման:

Ներկայումս ՀՀ-ում գտնվելու որևէ իրավական կարգավիճակ չունեմ:  

3. Ըստ պաշտոնական տեղեկատվության Դուք մեղադրվում էք Հայաստանի Հանրապետության պետական իշխանությունը բռնությամբ զավթելուն ուղղված կոչեր անելու համար: Ի՞նչ կարող էք ասել այս կապակցությամբ.

Անհեթեթ մեղադրանք է և քաղաքական պատվերով սարքված գործ:

Իշխանափոխության անհրաժեշտության մասին ասել եմ միշտ: Բռնությամբ կամ զենքով դա անելը չեմ պատկերացնում: Նախ, որովհետև դրա կարիքը չկա: Ժողովուրդը այնքան է ատում այդ մի քանի անձերին, որ բավարար է  մի քիչ կազմակերպել նրան և այս վարչախումբը կհեռանա: Մյուս կողմից զենքը ներքին պայքարում արդյունավետ միջոց չէ: Ոչ ոք չի կարող ծառայություններից թաքուն այնքան սպառազինություն կուտակել, որ կարողանա առճակատվել պետական կառույցի հետ: Ես զենքից վախեցող չեմ, սակայն ինչ իմաստ ունի կազմակերպական կառույցը օրենքի կողմից հալածվելու ռիսկի ենթարկելը:

Ինչ վերաբերում է ելույթիս, ապա ասեմ, որ ուրիշների պես ես էլ ունեմ արտահայտվելու ազատություն և պերտքս եմ համարում բարձրաձայն հայտարարելու իմ քաղաքական դիրքորոշումների մասին: Եթե իշխանափոխության կոչը հանցանք է, ապա այդ մեղադրանքով կարելի է դատել Հայաստանի բնակչության առնվազն կեսին: 

4. Քրեական գործում հիշատակվում է չգրանցված "Հայ կամավորականների համախմբում" կազմակերպությունը: Ինչ կազմակերպություն է այն: Որոնք են նրա նպատակները: Ի՞նչ կարգավիճակ ունեք կազմակերպությունում:

Ի՞նչ է նշանակում չգրանցված: Որ օրենքն է պահանջում, որ ամեն մի հասարակական շարժում, դեռ չստեղծված, գրանցվի: Կամ, ընդհանրապես, ով ասաց, որ գրանցվելը պարտադիր է: "Ազատագրված տարածքների պաշտպանություն" հասարակական նախաձեռնությունը նույնպես չենք գրանցել, որովհետև դրա կարիքը չենք զգացել, բայց շատ լավ էլ գործել ենք, նույնիսկ խորհրդարանական լսումների ենք մասնակցել և մեր զեկույցը տպագրվել է ԱԺ հրատարակած ժողովածույում:

Ինչ վերաբերում է "Համախմբմանը": Ես այն նախաձեռնել եմ մի խումբ համակիր անձանց հետ միասին, որովհետև զգացել եմ, որ, չնայած բազմաթիվ կուսակցությունների և կազմակերպությունների առկայությանը, մեր հայրենիքում գոյություն չունի լավ կազմաերպված հայկական մի կառույց, որը կկարողանար տիրություն անել երկրին և ժողովրդին:  

5. "Հայ կամավորականների համախմբման" դեկտեմբերյան հավաքում հնչած ելույթները հրապարակվել են մամուլում: Ի՞նչ եք նկատի ունեցել երբ ասել եք.

·         Համաձայն եմ, միջոցների միջև խտրականություն չդնենք:

·         Ընդդիմությունը խաղաղ ցույցերով արդյունքի չի հասնի

·         Եթե անհրաժեշտ լինի, ապա կստիպենք ընդդիմությանը կազմակերպվել 

"Համաձայն եմ, միջոցների միջև խտրականություն չդնենք": Դա անդրադարձ էր հավաքի ժամանակ հնչած 2-3 ելույթների, որոնցում իմ կարծիքով հուսահատության երանգ կար՝ ընդդիմության պայքարի ավանդական միջոցներից: Եվ դա բնական է, որովհետև տարիներ շարունակ ժողովրդի կամքը առհամարհվել է: Ընդդիմությունը մի քանի անգամ փաստացի հաղթանակներ է տարել, սակայն չի կարողացել ամրագրել դրանք: Կարող ենք ասել նաև, որ նրան դա թույլ չեն տվել: Սակայն ժողովուրդն իր հույսը կապում է ոչ թե իշխող վարչախմբի ողորմածության, այլ ընդդիմության առաջնորդների վճռականության հետ: Ու տեսնելով, որ ընդդիմության բողոքի "խաղաղ" ցույցերը արդյունք չեն տալիս, մարդիկ սկսում են ավելի ծայրահեղ միջոցների մասին մտածել: Սակայն իմ համոզմունքով պատճառը ընդդիմության և ժողովրդի անբավարար կազմակերպվածությունն է, այլ ոչ թե պայքարի միջոցները: Բավարար կազմակերպվածության դեպքում ծայրահեղ քայլերի դիմելու որևէ անհրաժեշտություն չի լինի, որովհետև երբ ժողովուրդը կազմակերպված է, երբ բոլոր տեղամասերում կարողանում է բռնել կեղծարարի ձեռքը, իսկ հետո էլ իր վրա մահակ բարձրացնող ձեռքը, պետությունը չի համարձակվի ավելի ուժային միջոցների դիմել: Դրա համար ընդդիմությունը պետք է միասնական լինի: Ցավոք դա դժվար է ստացվում: Մենք ուզում ենք ձևավորել այնպիսի ազգային ուժ, որը լինելով հզոր, բայց ոչ հավակնոտ, կկարողանա որոշիչ ազդեցություն ունենալ ժողովրդի աջակցությունը վայելող ուժերի վրա և զսպել առանձին առաջնորդների ոչ կառուցողական վարքագիծը: "Ընդդիմությանը ստիպելը" այդ իմաստով է: 

6. Ճիշտ է արդյո՞ք, որ մարտական ատրճանակ եք ունեցել:

Մակարով տեսակի ատրճանակը պարգև է, որ ստացել եմ բանակի հրամանատարությունից: Որպես սպա, ես 1990թ-ից մշտապես ատրճանակ եմ կրել: Համենայն դեպս ուրիշների պես առաստաղներին չեմ կրակել և մականունս էլ "կրակեմ Ժիրո" չի եղել: Ոչ էլ ցուցադրել եմ, որ զենք եմ կրում:  

7. Նախապես զգուշացվել եք արդյո՞ք հնարավոր ձերբակալության մասին, ում կողմից և ինչ հիմնավորմամբ կամ խորհուրդով:

Զգուշացվել էի, և ոչ միայն վերջին օրը, մի քանի ժամ առաջ, այլ նաև դեկտեմբերի 4-ին: Իմ ծանոթներից մեկը հատուկ հանդիպեց հետս (անունը չեմ ուզում տալ) և ասաց, որ ԱԱԾ-ն ուզում է ինձ ձերբակալել, որովհետև "շատ ակտիվ եք": Ձերբակալության օրը տեղեկացվել եմ Վանոյի (Վահան Արոյանի) կողմից, ձեռբակալությունից մի քանի ժամ առաջ, երկու հեռախոսազանգով: Հիմնավորումը եղել է "ուզում են արտաքսել": Երկու անձերն էլ ԱԱԾ-ում շատ ծանոթներ ունեն: 

8. Ինչ հանգամանքներում եք ծանոթացել Վահան Արոյանի հետ, նրա հետ ինչ կապ եք ունեցել վերջին շրջանում:

Շուշիի գործողության ժամանակ եղել ենք նույն զորամիավորի կազմում: Պատերազմից հետո շփվել ենք որպես մարտական ընկերներ: Ունենք մի քանի ընդհանուր բարեկամներ: 

9. Տեղյակ եղել եք նրա մոտ պահվող զենքերի մասին:

Տեղյակ չեմ եղել: Բայց Վանոն իմ մարտական ընկերն է և ես վստահ եմ, որ նա երբեք այդ զենքերը ի չարս չի գործադրել:  

10.        Ինչ գիտեք ԱԱԾ, ՆԳՆ և այլ ուժային կառույցների հետ Վահան Արոյանի ունեցած կապերի մասին: 

Ենթադրում եմ, որ Վանոն սերտ հարաբերություններ ուներ ԱԱԾ-ից շատերի հետ: Ապրելով սահմանին մոտ, նա ազատ մուտք ու ելք ուներ ուղեկալներ: Դրանց պետերը պարբերաբար դիմել են իր օգնությանը: Գիտեմ, և նույնիսկ հեռուսատեսությամբ է ցուցադրվել, որ այնտեղ Վանոն մասնակցել է ինչ-որ իրավապահ օպերացիաների: Ոստիկանությունում էլ շատ ծանոթներ ուներ: Նա շրջանի, թե մարզ

11.        Ինքներդ նախապես շփումներ ունեցել եք ԱԱԾ պաշտոնյաների հետ և ինչ բովանդակությամբ: 

Վերջին 5-6 տարիների ընթացքում ինձ պարբերաբար հրավիրել են զրույցի: Բոլոր դեպքերում պատճառը իմ հասարակական ակտիվությունը, ընդդիմադիրների հետ ունեցած շփումներն ու ընդհանուր ընդդիմադիր կեցվածքն է եղել: Վերջին անգամ հրավիրել են 2006թ մարտի վերջին: Ամենախիստ խոսակցությունն էր, սպառնացին, որ, եթե չդադարեցնեմ անօրինական գործունեությունս, ապա կվտարեն: Հայտարարված պատճառը Ջավախքի հարցում իմ ավելի արմատական դիրքորոշումն էր, բայց  իրականում ավելի շատ անդրադարձան հայտնի զույգի դեմ իմ ելույթներին: Պատասխանեցի, որ իմ գործողությունների մեջ անօրինական ոչինչ չկա, որ զբաղվել և զբաղվելու եմ ազգային գործունեությամբ: Բոլոր հանդիպումներին իրենցից ներկա էր առնվազն երկու հոգի: Տարան նաև "Կրակեմ Հրաչի" մոտ, որը չնայած ինձ ծանոթ էր, սակայն որոշ դիստանցիա էր պահում: Նա նույնպես հարձակվեց ընդդիմության վրա, ասաց. "ի՞նչ գործ ունես ընդդիմության հետ, դրանք ո՞վ են, չես էլ պատկերացնում, թե ինչ ուժ ունենք, դրանց ճզմելու ենք" և ձեռքի շարժումով ցույց տվեց, թե ինչպես են ոչնչացնելու ընդդիմությանը: Բոլոր հանդիպումների ժամանակ հստակ հայտարարել եմ, որ գործունեությունս շարունակելու եմ և ոչ ոք ինձ արգելելու իրավունք չունի:  

12.        Որոնք են Ձեր կարծիքով Ձեր դեմ քրեական գործ հարուցելու իրական շարժառիթները:  

Հայտնի զույգը մեկից ավելի պատճառներ ունի ինձ չեզոքացնելու համար:

Տարիների աշխատանքի ընթացքում Հայաստանում հաջողվել է ձևավորել մի մթնոլորտ, երբ ազատագրված տարածքների հանձնումը բավական դժվարացել է: Այնպես է ստացվել, որ այդ տարածքների հանձնմանը խոչընդոտող ուժը հանրային գիտակցության մեջ նույնացվում է անվանս հետ: Ուստի որոշ մարդկանց կարող է թվալ, որ ինձ ձերբակալելով հնարավոր է ազգադավ այդ քայլին ընդդիմացողների կամքը կոտրել: Չեմ կարծում, թե ընտրական օրերին որևէ մեկը կհամարձակվի տարածք հանձնել: Սակայն հետո, եթե իշխանություններին հաջողվի կեղծիքներով վերարտադրվել, և միջազգային հանրության քննադատության ներքո նրանք ստիպված լինեն զիջումների գնալ Ղարաբաղի հարցում, այդժամ վարչախումբը կարող է ռիսկի գնալ և ինչ-որ բանի դիմաց փորձի տարածքները հանձնել:

Մեկ այլ դավաճանություն արդեն տեղի է ունենում Ջավախքում: Տարածաշրջանային հաղորդակցային ծրագրերի անվան տակ Վրաստանը փաստորեն թուրքերին և Թուրքիային է հանձնում Ջավախքը: Օսկանյանները խեղճուկրակ ձևով դեմ են արտահայտվում միայն Կարս-Ախալքալաքին, սակայն, ի վերջո, համակերպվում են նաև այդ փաստի հետ: Իսկ ԱԱԾ-ն, Վրաստանի իշխանությունների խնդրանքով և առանց միջոցների միջև խտրականություն դնելու, օգնում է չեզոքացնել ջավախքյան այն ուժը, որը Կարս-Ախալքալաքը և մյուս պանթուրքական ծրագրերը խափանելու իրական հնարավորություն ուներ: Մենք բնականաբար չէինք կարող չհամագործակցել ջավախքյան ազգային ուժերի հետ և ոմանք կարող են մտածել, թե ինձ ձերբակալելով ջավախքցի մեր ընկերներին կտրում են թիկունքից:

Սակայն ոչ Արցախի և ոչ էլ Ջավախքի խնդիրները իմ ձերբակալության ուղղակի պատճառները չեն: Առաջնահերթ պատճառը ընտրություններն են: Մենք շատ լավ գիտակցում ենք, որ թե Արցախի և թե Ջավախքի հարցում այս ընտրություններից հետո ստեղծված իրավիճակը շատ կարևոր է: Բացի այդ հրատապ է դարձել ներքին բարոյական մթնոլորտը բարեփոխելու խնդիրը: Ուստի որոշել էինք, որոշ չափով նաև նախապատրաստվել էինք և հայտարարեցինք, որ բռնելու ենք կեղծարար ձեռքը և թույլ չենք տալու, որ ձեռք բարձրացնեն ժողովրդի վրա: Դրա համար անհրաժեշտ էր կազմակերպվել և մենք աշխատում էինք այդ ուղղությամբ: Մենք ակնկալիքներ չունեինք այդ ընտրություններից, այլ համախմբվում էինք ծառայելու համար: Սա էր հիմնականը և այն նոր երևույթը, որ սարսափեցրեց իշխանություններին:

Բացի այդ, մենք ինտենսիվ շփումներ և որոշակի ազդեցություն ունեինք որպես ընդդիմադիր հանդես եկող քաղաքական ուժերի վրա: Որոշների հետ մեր կապերը բավականին սերտ էին և վերարտադրվել փորձող իշխանությունները դրանում նույնպես կարող էին վտանգ տեսնել:  

13.        Եթե առկա է քաղաքական պատվեր, ապա Ձեր կարծիքով ովքեր են շահագրգիռ անձերն ու պատվիրատուները: 

Քաղաքական պատվեր միանշանակ առկա է: Հայտնի զույգը դրա պատասխանատվությունը հավասարապես է կիսում: